Eksploatacyjne metody zwiększana trwałości rozjazdów kolejowych

Wyróżnienie w konkursie ministra infrastruktury.

      Książka autorstwa prof. Henryka Bałucha i prof. Marii Bałuch. Wyróżniona w kategorii monografie w XII Edycji Konkursu o nagrodę  ministra infrastruktury dla najlepszej  pracy habilitacyjnej, doktorskiej, magisterskiej i inżynierskiej z dziedziny „transport” oraz za najlepszą książkę o tematyce transportowej wydaną w roku akademickim 2009/2010.      

      W publikacji omówiono problemy trwałości rozjazdów kolejowych związane z ich konstrukcją, układem geometrycznym i warunkami eksploatacji, jak również diagnostyką i planowaniem procesu
utrzymania rozjazdów. Praca dotyczy zatem istotnych problemów utrzymania drogi kolejowej i uwzględnia najnowszy stan wiedzy w tym zakresie. Zawiera obszerną wiedzę praktyczną połączoną z teorią oraz licznymi zastosowaniami komputerowych systemów doradczych.

       Monografia jest obszerna i składa się z 12 rozdziałów. W pierwszym z nich - wstępie - Autorzy określają zasady, które powinny być przestrzegane podczas wykonawstwa i planowania utrzymania rozjazdów.

       W rozdziale drugim wyjaśnione zostały cele analizy trwałości rozjazdów, takie jak określenie
racjonalnych granic eksploatacji rozjazdów, identyfikacja czynników decydujących o ich trwałości oraz zasady prognozowania. Omówiono także składowe elementy oceny związanej
z obciążeniami eksploatacyjnymi w postaci trwałości szyn i podkładów.

      Rozdział trzeci zawiera ocenę wpływu warunków eksploatacji i geometrii rozjazdów na ich trwałość. Podano w nim wraz z uzasadnieniem propozycje funkcji i współczynników korygujących, które należy uwzględnić w oszacowaniu trwałości rozjazdów.

       W rozdziale czwartym omówiono zachodzące w eksploatacji procesy degradacji najważniejszych części rozjazdowych - iglic, krzyżownic przytwierdzeń i zamknięć nastawczych, zamieszczając liczne przykłady ich zużycia i uszkodzeń.

      Kolejne rozdziały (piąty i szósty) poświęcono omówieniu procesu degradacji podrozjazdnic drewnianych i betonowych oraz jego konsekwencji dla prędkości ruchu pociągów. Wprowadzono pojęcie koincydencji geometryczno - konstrukcyjnej oraz wskaźnika rozległości przekroczeń odchyłek dopuszczalnych. Zaproponowano również zasady ograniczenia dopuszczalnej prędkości jazdy pociągów ze względu na stan podrozjazdnic. Omówiono zjawiska zachodzące w warstwie podsypki oraz przyczyny jej zanieczyszczania, zaproponowano klasyfikację stanów podsypki i algorytm obliczeń trwałości podsypki. Omówiono również możliwości uzyskania lepszego podparcia podrozjazdnic i podkładów
poprzez stosowanie mat i podkładek polimerowych.

      W rozdziale siódmym Autorzy proponują zasady kodowania wad, zużyć i uszkodzeń rozjazdów oraz wskazują kryteria ich oceny i określają stopnie degradacji rozjazdów.

      Rozdział ósmy poświęcony jest obliczeniom trwałości rozjazdów i prognozowaniu ich wymiany z uwzględnieniem cech eksploatacyjno - konstrukcyjnych, również z zastosowaniem teorii odnowy oraz wykorzystaniem programów wspomagających obliczenie trwałości rozjazdów.

      W rozdziale dziewiątym obszernie omówiono zużycie faliste oraz uszkodzenia kontaktowo-zmęczeniowe szyn, ich skutki dla eksploatacji, jak również uzasadnienie celowości szlifowania szyn oraz opracowanie strategii wykonywania tego rodzaju naprawy z wykorzystaniem komputerowych programów wspomagających.

     Ocene nowych i eksploatowanych układów rozjazdów oraz zasady ich projektowania z uwzględnieniem trwałości zawarto w rozdziale dziesiątym. Omówiono błędy popełniane na etapie projektowania, budowy i ekspoatacji i ich konsekwencje dla trwałości rozjazdów.

      Zasadom projektowania odchyłek dopuszczalnych w rozjazdach oraz zastosowaniom obliczeń symulacyjnych do optymalizacji zestawu odchyłek poświęcony jest rozdział jedenasty. Wykorzystując opracowny przez Autorów model oraz program, wyjaśniono możliwości optymalizowania doboru odchyłek w rozjazdach.

      Ostatni, dwunasty, rozdział poświęcono planowaniu napraw rozjazdów, w tym robót wykonywanych w czasie krótkich zamknięć toru, możliwościom badań jakości robót rozjazdowych oraz symulacji komputerowej procesów technologicznych napraw nawierzchni.

      W monografii Autorzy przekazują swoją rzetelną wiedzę oraz ogromne doświadczenie praktyczne. Omawiane problemy trwałości rozjazdów są bardzo istotne dla racjonalnego procesu utrzymania nawierzchni kolejowej, stąd też monografia powinna zainteresować pracowników kolei różnych szczebli zajmujących się gospodarką nawierzchniową.

      Wskazówki metodologiczne, wyjaśnienia na przykładach wziętych z praktyki eksploatacyjnej oraz narzędzia w postaci programów komputerowych wspomagających dokonywanie ocen i analiz sprawiają, że jest to interesująca publikacja dla inżynierów transportu i pracowników naukowych; może ona również okazać się bardzo przydatna w kształceniu studentów i słuchaczy studiów podyplomowych. Monografia stanowić będzie zatem cenną pomoc dydaktyczną i metodologiczną.

Opracowano na podstawie recenzji prof. dr. hab. inz. K. Towpika
Warszawa, grudzień 2009 r.

Autor: Henryk Bałuch, M. Bałuch
ISBN: 978-83-930070-0-4
Liczba stron: 364
Bibliografia: 262 poz.
Rok wydania: grudzień 2009 r.